Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu Hukuk

1. Giriş

Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma suçu, kamu güvenliğini doğrudan tehdit eden suç tiplerinden biri olup uygulamada kolluk denetimleri, ihbarlar ve adli aramalar sonucunda sıklıkla gündeme gelmektedir. Bu suç tipi bakımından en çok karşılaşılan sorunlar; bulundurma–taşıma ayrımının yanlış yapılması, arama ve el koyma işlemlerinin hukuka aykırılığı ve cezanın hatalı belirlenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır. 6136 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen bu suçlarda, somut olayın özelliklerine göre doğru hukuki nitelendirme yapılması savunma açısından belirleyici niteliktedir.

2. İlgili Yasal Düzenleme 2.1. 6136 Sayılı Kanun

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 13/1. maddesi uyarınca; ruhsatsız ateşli silahları satın alan, taşıyan veya bulunduran kişiler, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 30 günden 100 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Aynı maddenin devamında; Silahın taşınması: Silahın kişinin üzerinde veya her an kullanılabilecek şekilde fiilî hâkimiyetinde bulunması, Silahın bulundurulması: Ev, işyeri, depo veya araç bagajı gibi yerlerde muhafaza edilmesi olarak uygulamada ayrım yapılmaktadır. Bu ayrım, cezanın belirlenmesi ve suçun vasfı bakımından son derece önemlidir.

2.2. Türk Ceza Kanunu Hükümleri

TCK m.54: Suçta kullanılan veya suçun konusunu oluşturan silahlar hakkında müsadere kararı verilir.

TCK m.62: Takdiri indirim nedenlerinin varlığı hâlinde cezada indirim yapılabilir.

TCK m.50: Kısa süreli hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesi veya seçenek yaptırımlar mümkündür.

3. Uygulama Süreci

Ruhsatsız silah suçlarında soruşturma genellikle arama ve el koyma işlemleriyle başlamaktadır. Bu aşamada;

Aramanın usule uygun yapılıp yapılmadığı, Silahın kime ait olduğu, Silahın taşıma mı yoksa bulundurma kapsamında mı değerlendirilmesi gerektiği, Ele geçirilen mermi sayısı ve silahın teknik niteliği ayrıntılı şekilde incelenmelidir. Özellikle araçta ele geçirilen silahlarda, silahın torpido, koltuk altı veya bagajda bulunması hukuki nitelendirmeyi doğrudan etkilemektedir.

4. Yargıtay İçtihatları

4.1. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2020/12560 E., 2021/14062 K.

Bu kararda Yargıtay, bulundurma ruhsatı bulunan bir silahın ruhsat kapsamı dışında taşınmasını da 6136 sayılı Kanun kapsamında suç olarak değerlendirmiştir. Sanığın, ruhsatlı silahını ruhsatın geçerli olmadığı bir yerde taşıması hâlinde, fiilin “ruhsatsız silah taşıma” suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir. Kararda, silahın fiilî hâkimiyet altında bulunmasının suçun oluşumu için yeterli olduğu vurgulanmış; ruhsatın varlığının her durumda hukuka uygunluk sağlamayacağı açıkça ifade edilmiştir.

4.2. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2021/292 E., 2024/82 K.

Ceza Genel Kurulu bu kararında, ruhsatsız silah bulundurma suçundan verilen hükümde cezanın bireyselleştirilmesi, takdiri indirim uygulanması ve adli para cezasının belirlenmesi konularını ayrıntılı biçimde değerlendirmiştir. Kararda, sanığın kişisel durumu ve fiilin özellikleri dikkate alınarak TCK m.62 uygulanmasının yerinde olduğu, ayrıca silah hakkında müsadere kararı verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu karar, infaz aşamasında hapis ve adli para cezalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

4.3. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2016/5037 E., 2017/… K.

Yargıtay bu kararında, evde ele geçirilen 39 adet mermi bakımından “pek az sayıda mermi” değerlendirmesinin hatalı yapıldığını belirterek yerel mahkeme kararını bozmuştur. Kararda, mermi sayısının suçun fıkrasının belirlenmesinde kritik olduğu; mermi sayısının az olmasının suçun oluşumunu ortadan kaldırmadığı ifade edilmiştir. Bu içtihat, uygulamada sıkça karşılaşılan mermi bulundurma dosyalarında yanlış nitelendirmelerin önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

4.4. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 25.03.2004 T., 1656 E., 2661 K.

Bu kararda Yargıtay, ruhsatsız silah taşıma suçundan verilen beraat kararını bozmuştur. Somut olayda silahın sanığın fiilî hâkimiyetinde olduğu tespit edilmesine rağmen beraat kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Yargıtay, suçun oluşumu için silahın fiilen ele geçirilmesinin ve sanığın kullanım imkânının yeterli olduğunu vurgulamış; delillerin eksik değerlendirilmesi nedeniyle verilen beraat kararının bozulmasına karar vermiştir.

5. İnfaz Hesabı ve Güncel Uygulama

Yargıtay’ın güncel uygulamasına göre ruhsatsız silah suçlarında verilen 1–3 yıl arası hapis cezaları, somut olayın özelliklerine göre TCK m.62 indirimi uygulanarak belirlenmekte; kısa süreli hapis cezalarının TCK m.50 kapsamında adli para cezasına çevrilmesi mümkün olabilmektedir. Ancak müsadere kararı, ceza türünden bağımsız olarak mutlaka infaz edilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2024 tarihli kararları doğrultusunda, infaz aşamasında hapis cezası, adli para cezası ve müsadere hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmekte; denetimli serbestlik ve erteleme uygulamaları suçun niteliğine göre sınırlı şekilde uygulanmaktadır.

6. Sonuç / Öneri

Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma suçlarında, olayın ilk anından itibaren yapılacak hukuki değerlendirme davanın sonucunu doğrudan etkilemektedir. Özellikle fiilin yanlış nitelendirilmesi, hukuka aykırı aramalar ve delil değerlendirme hataları telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir. Bu nedenle her dosyanın kendi somut koşulları içinde ele alınması gereklidir.

AYSA Hukuk & Danışmanlık Tavsiyesi

Ruhsatsız silah suçları, ağır sonuçlar doğurabilen ve infaz aşaması dikkatle takip edilmesi gereken dosyalardır. AYSA Hukuk & Danışmanlık olarak; soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müvekkillerimizin haklarını etkin biçimde koruyarak, en lehe hukuki sonucun elde edilmesi için süreci titizlikle yürütmekteyiz.

Adres: Çamlıca Mah. Bağdat Cad. Faras Ofis İş Merkezi No: 83/43 Yenimahalle / ANKARA Web: www.aysahukuk.com E-posta: info@aysahukuk.com Telefon: 0541 217 81 88